Dżuma
Albert Camus
DŻUMA – Powieść parabola
Paraboliczność utworu polega na ukazaniu wydarzeń mających nie tylko dosłowne znaczenie, ale uniwersalne. Stanowi przesłanie moralne i zawiera elementy filozoficzne i moralizatorskie.
Dżuma jako powieść parabola:
- bohaterowie są wzorcami zachowań i postaw ludzkich wobec cierpienia, choroby, wojny
- narrator jest obiektywny, nie używa też pierwszej osoby, dopiero na końcu książki dowiadujemy się, że jest nim Rieux
- zdarzenia opisane w książce są tylko pretekstem, powieść ma głębszy sens, ukazuje prawdy uniwersalne
- brak dokładnej daty wydarzeń, a nawet sugestia, że autor nie chce jej podać
- refleksyjny styl narratora, wiele metafor i partii lirycznych
Znaczenie tytułu:
1.Dżuma jako choroba
Jest to podstawowe i najbardziej realistyczne znaczenie tytułu. Jako choroba dżuma oznacza także zarazę, żywioł, który niezapowiedzianie atakuje. Jest to symbol zagrożenia, na które nie mamy wpływu.
2.Dżuma jako wojna
Jest to znaczenie przenośne. Zamknięte miasto z powodu dżumy przypomina okupację, obozy mające na celu izolację chorych- obozy koncentracyjne, ograniczona możliwość poruszania się, godzina policyjna.
3.Dżuma - totalitaryzm
Powieść ukazuje stosowanie terroru, ograniczenia praw jednostki, aresztowania, prześladowania i związany z tym bunt. Autor ukazuje też różne modele zachowań wobec totalitaryzmu- walkę, ucieczkę, akceptację.
4. Dżuma jako zło
Mowa tutaj o złu tkwiącym w człowieku, które w chwilach próby, takich jak wojna, wychodzi na światło dzienne. Zło jest zarazą tkwiącą w każdej jednostce ludzkiej. Należy z nim walczyć, w przeciwnym razie zniszczy nas.
Charakterystyka postaci ( Postawy ludzi wobec żywiołu zaprezentowane przez Camus w ,,Dżumie’’ )
Dr Bernard Rieux
Jest główną postacią, a zarazem narratorem powieści.
Poznajemy go jako 35letniego doktora, ubierającego się stale na ciemno, opalonego i czarnowłosego.
Pochodzi z ubogiej rodziny, jednak dzięki ciężkiej pracy udało mu się zdobyć wykształcenie medyczne.
Doktor cieszy się uznaniem i szacunkiem wśród mieszkańców Oranu.
Jest to lekarz z powołania, leczy bez względu na wynagrodzenie, interesuje się także dalszymi losami swoich pacjentów. Pomimo, że jego ciężko chora żona przebywała w sanatorium, on nie pojechał do niej, a został i ratował zarażonych dżumą.
Rieux prezentuje aktywną, bohaterską postawę, namawia też do walki innych. Jest człowiekiem odważnym, głośno i odważnie głosi swoje poglądy. Pomimo, ze pracuje ponad siły i całkowicie oddaje się sprawie nie uważa się za bohatera, po prostu spełnia swój obowiązek.
Nie poddawał się, choć wiedział, że dżumy nie da się pokonać. Staje się przez to przykładem dla innych, inspiruje ich do działania.
Doktor mimo tak tragicznych wydarzeń pozostaje ateistą, co w swoisty sposób dodaje mu sił, nie skupia się bowiem na pytaniach do Boga, czy na obwinianiu Go o nieszczęścia, a walczy.
Bardzo ceni sobie miłość i przyjaźń, jest gotowy dla nich wiele poświęcić.
Jean Tarrou
Jest to młody człowiek, tułacz. Jako syn prokuratora był w dzieciństwie świadkiem skazania człowieka na karę śmierci. Uciekł wówczas z domu i rozpoczął walkę ze złem.
Jest to typ żołnierza, walczy o życie innych, walczy ze złem, sam nie przyjmuje pomocy. Jest gotów poświęcić życie dla dobra ogółu. Uważa walkę ze złem za swój obowiązek, przez to chce odkupić grzechy ojca- kata.
Nie czuje się ofiarą, jest tym, kto niesie pomoc. Przez to jego życie nabiera sensu.
Raymond Rambert
Dziennikarz, który przybył do Oranu by napisać reportaż o życiu Arabów.
Dżuma zaskoczyła go i uwięziła. Rambert zapomina o swoim zawodzie, myśli tylko o ucieczce i zobaczeniu się z ukochaną. Nie mogąc opuścić miasta legalnie, próbował różnych sposobów na znalezienie drogi ucieczki i kiedy w końcu mu się to udało- postanawia zostać i pomagać doktorowi i Tarrou w walce z dżumą.
Dziennikarz przeżył swoistą rewolucję, pokonał tkwiące w nim zło.
Joseph Grand
Grand jest 50letnik, skromnym urzędnikiem. Jest to człowiek prosty, skromny, cichy i zawsze życzliwy w stosunku do innych. Grand jest samotny, niespełniony zarówno w pracy jak i w miłości. Żyje w ubóstwie, gdyż jest zbyt dumny, by prosić o podwyżkę.
Jego jedyna pasją jest pisanie powieści, od lat pracuje nad jej pierwszym zdaniem nieustannie je zmieniając i poprawiając. Chce, aby jego dzieło było doskonałe.
Urzędnik odgrywa bardzo ważną rolę, prowadzi bowiem statystykę epidemii. Gdy pojawia się dżuma, zaczyna pomagać doktorowi w walce. Sam zostaje dosięgnięty przez chorobę, jednak jako jedyna zarażona osoba nie umiera.
Ojciec Peneloux
Człowiek średniego wzrostu, dość krępy, nosi okulary.
Ksiądz jest uczonym jezuitą i badaczem dziejów Kościoła w Afryce. Jego kazania wywierają duży wpływ na mieszkańców Oranu. Początkowo jest bierny wobec wydarzeń, głosi, że dżuma to kara za grzechy, której należy się pokornie poddać.
Jednak, gdy jest świadkiem śmierci niewinnego dziecka, zmienia swoją postawę, zostaje członkiem ochotniczych służb sanitarnych. Wkrótce sam zaraża się i umiera, nie przyjmując żadnej pomocy lekarskiej.
Cottard
Cottard to przestępca, który nie widział sensu życia i chciał się zabić. Jest niski i korpulentny.
Kiedyś popełnił jakieś przestępstwo i od tamtej pory żyje w strachu przed aresztowaniem.
Jest samotny i nieufny.
Gdy wybucha epidemia dżumy, Cottard odczuwa ulgę. Choroba przyniosła mu swoistego rodzaju wybawienie, nie musi się już obawiać policji, która jest zajęta ważnymi sprawami niż łapanie drobnych przestępców.
Dżuma dała mu również możliwość zadośćuczynienia za winy, dlatego też aktywnie pomaga innym. Mówi ,,dobrze mi z dżumą i nie wiem dlaczego miałbym się wtrącać, żeby się skończyła’’, dlatego też nie wstępuje do oddziałów ochotniczych służb sanitarnych.
Gdy choroba ustępuje znów zaczyna się bać, w akcie desperacji zabarykadowuje się w domu i strzela do przechodniów. Zostaje aresztowany.