Stanisław Wyspiański


Stanisław Wyspiański - urodzony 15 stycznia 1869 roku w Krakowie. Poeta, dramatopisarz, a także malarz oraz reformator teatralny. Ukończył studia na wydziale Historii Sztuki Uniwersytetu Jagielońskiego, a także Szkołę Sztuk Pięknych. W Szkole Sztuk Pięknych Wyspiańskim zainteresował się Matejko i zaproponował mu współpracę. Jeśli chodzi o dramatopisarstwo to ogromną rolę odegrał dla Wyspiańskiego Wagner i jego twórczość. Wyspiański zaczął często przebywać w teatrze. Decydującym wydarzeniem jakie wpłynęło na twórczość przyszłego dramatopisarza był wyjazd na stypendium do Paryża.

W okresie paryskim Wyspiański napisał takie dzieła jak: Fantaści”, „Hiob”, „Wanda”. Były to zaczątki dramatów, napisane jako libretta operowe. W Paryżu zaczęły powstawać również takie dramaty jak: „Legenda” (1898), „Warszawianka” (1898), „Królowa Polskiej Korony” (1893) oraz „Meleager” (1897), które Wyspiański ukończył już poza Paryżem.

W roku 1884 Wyspiański powrócił do Polski i zamieszkał w Krakowie. Tam stworzył największe swoje dzieło plastyczne witraż „Stań się (Bóg-Ojciec)”. Później przygotował ilustracje do I Księgi „Iliady” w przekładzie Lucjana Rydla, we wrześniu 1897 roku objął stanowisko kierownika artystycznego czasopisma Ludwika Szczepańskiego „Życie”.

Wyspiański zaczął również starać się wystawić swoje dzieła w teatrze i tak w czerwcu 1898 roku zodczas uroczystości odsłonięcia pomnika Adama Mickiewicza na Rynku Krakowskim wystąpił z pomysłem „Apoteozy”, przez co uzyskał możliwość współpracy z teatrem Pawlikowskiego, co sprawiło, że kilka miesięcy później odbyła się premiera „Warszawianki”, a w roku następnym „Lelewela”. W 1898 roku własnym nakładem wydał „Legendę”, a następnie „Meleagera”, „Protesilasa i Laodamię”, „Lelewela” oraz „Klątwę”.

Jesienią 1900 roku wziął za żonę Teodorę Teofilę Spytkównę, a jakiś czas później uczestniczył w weselu swojego wieloletniego przyjaciela, Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. Ślub ten zainspirował go do napisania „Wesela”, które jest jego największym dziełem.

Od 1900 roku zaczął pisać „rapsody” tj. „Bolesław Śmiały” i „Kazimierz Wielki”. Następnie Wyspiański napisał: „Wernyhorę”, „Świętego Stanisława”, „Henryka Pobożnego pod Legnicą” i „Piasta”. W 1905 roku kandydował na stanowisko dyrektora krakowskiego Teatru Miejskiego. Zmarł 28 listopada 1907 roku.

Copyright © 2010 streszczenia.lektur.pl Wszystkie prawa zastrzeżone
darmowe gry online